A T U J E M Y A L E J C Z E E Ś N I O W E
L A K O L E N Y C H P O K O E Ń
DLA KOLEJNYCH POKOLEŃ
STARANIA O PRZETRWANIE ALEI CZEREŚNIOWYCH WOKÓŁ GÓRY ŚW. ANNY
Naturalnym procesem w przyrodzie jest przemijanie i rzeczą oczywista jest, że dotyczy to również cieszące nasze oczy aleje czereśniowe. Dorosłe drzewa na alejach osiągają już sędziwy wiek, a najstarsze z nich zwyczajnie obumierają i usychają. Z wiekiem są również bardziej podatne na ekstremalne warunki pogodowe jak silny wiatr towarzyszący burzom czy zwyczajnie akty wandalizmu wyrządzone przez człowieka. Tak też na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat regularnie zmniejsza się liczba czereśni, które tworzą piękny w okresie wiosennym kwitnący szpaler.
Jedne z pierwszych inicjatyw jakie podjęto w sprawie ratowania alei czereśniowych miały miejsce w 2010 r. Wtedy to Stowarzyszenie „Kraina św. Anny” wraz ze Śląskim Ogrodem Botanicznym w Mikołowie rozpoczęły pracę nad projektem o nazwie „Analiza bioróżnorodności z naciskiem na stare odmiany czereśni w obszarze Kraina św. Anny”, a projekt ten trwał trzy lata. Wykonano najpierw inwentaryzację drzewostanu na alei z Leśnicy na Górę św. Anny, alei między Ligotą Górną i Dolną, a także na tzw. alejach „krapkowickich”. Następnie poddano drzewa analizie genetycznej po to aby uzyskać nowe sadzonki, które pielęgnowane są w Śląskim Ogrodzie Botanicznym w Mikołowie. Jak widać już kilkanaście lat temu w świadomości nie tylko samorządowców rodziła się potrzeba by zwrócić szczególną uwagę na niezwykłe dziedzictwo, o które warto dbać i przedłużać jego żywotność by cieszyło także oczy przyszłych pokoleń.
Do tej akcji również przyłączyła się Gmina Leśnica, która w 2012 roku zorganizowała po raz pierwszy „Święto kwitnących czereśni”. Akcja miała na celu promocję lokalnej perełki jaką jest kwitnąca aleja czereśniowa na obrzeżach Leśnicy, ale również zwiększenie świadomości lokalnej społeczności o ogromnej wartości historycznej i turystycznej tego miejsca. Istotnym celem tej akcji było również wzbudzenie świadomości wśród dzieci i młodzieży o dbanie środowiska, a także szanowanie zieleni i drzewostanu. W końcu to właśnie oni będą kolejnym pokoleniem, które będzie musiało zmierzyć z wieloma wyzwaniami by piękno przyrody wokół nas przetrwało.
Obserwując pogarszającą się kondycję drzew starszych i brak nowych nasadzeń z inicjatywy Zespołu Opolskich Parków Krajobrazowych na przestrzeni ostatnich lat podjęto wiele działań aby temu zaradzić. Korzystając ze środków RPO WO na lata 2014 – 2020, Oś priorytetowa V, Ochrona środowiska, dziedzictwa kulturowego i naturalnego udało się nasadzić w latach 2016-2017 niemal 600 czereśni odmian takich jak Büttnera, czerwona, Bladoróżowa, Hedelfińska czy Gubińska na m.in. dwóch historycznych alejach w Gminie Leśnica i Strzelce Opolskie.
Zobacz przygotowane materiały w ramach w ramach projektu „Analiza bioróżnorodności z naciskiem na stare odmiany czereśni w obszarze Stowarzyszenia Kraina św. Anny oraz niezbędne działania służące ich ocaleniu”:
#ratujemyalejeczeresniowe
AKCJA "RATUJEMY ALEJE CZEREŚNIOWE"
Akcja „Ratujemy aleje czereśniowe” to projekt, który we wrześniu 2021 r. zainicjowała Gmina Leśnica. Do akcji włączyli się również m.in.: Powiat Strzelecki, Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych, portal popularyzujący obszar Góry św. Anny – goraswanny.pl, Leśnicki Ośrodek Kultury i Rekreacji w Leśnicy, rolnicy i lokalni przedsiębiorcy. Głównym celem projektu było przede wszystkim uratowanie alei czereśniowych przed degradacją oraz okazją do upowszechnienia wiedzy historycznej, kulturowej, ekologicznej związanej z alejami czereśniowymi. Był to również idealny moment do przedstawienia oraz upamiętnienia postaci prof. Eberharda Makosza. To jeden z najwybitniejszych polskich sadowników pochodzący z Lichyni w gminie Leśnica. Podczas inauguracji projektu, który miał miejsce w Leśnicy dodatkowo każdy z przybyłych mieszkańców Gmina Leśnica, który przyniósł 2 kg makulatury mógł w zamian zabrać ze sobą jedno drzewko czereśni i posadzić w swoim ogrodzie. W akcji tej rozdano aż 300 sadzonek przygotowanych przez Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych.
Wyjątkowość tej akcji polegała na tym, że zachęcała do zaangażowania się nią tak naprawdę wszystkich i ostatecznie wynikiem jej był fakt, że każdy mógł „zaadoptować” nowo posadzone drzewo uiszczają opłatę w wysokości 300 zł. Takie podejście sprawiło, że ludzie „adoptujący” drzewko jeszcze bardziej związali się z aleją gdyż mają świadomość, że ich drzewo staje się elementem całości, która daje nadzieję na przetrwanie tego wyjątkowego dziedzictwa. Wiemy również, że wiele osób które wzięło udział w akcji #rautujemyalejeczeresniowe regularnie je dogląda i fotografuje by widzieć jak się rozwija. Każde z posadzonych drzew otrzymało również spersonalizowaną tabliczkę, na której osoba „adoptująca” mogła umieścić np. swoje imię i nazwisko lub inną nazwę. Takie „adoptowane drzewo” od momentu posadzenia zostało także otoczone opieką sadowniczą na okres 5 lat. Rozwiązanie to sprawdziło się już w Parku Miejskim w Strzelcach Opolskich i bardzo dobrze przyjęło się w świadomości obecnych i byłych mieszkańców regionu.
Nim jednak doszło do nowych nasadzeń młodych drzewek dokonano analizy drzewostanu i określono ile wstępnie brakuje drzew, określono zasady nasadzeń w pasie drogowym, określono odpowiedni wybór drzewek, skonsultowano miejsca nasadzeń z rolnikami, których pola sąsiadują z aleją oraz zwrócono im uwagę o szczególną dbałość o nowe drzewa. Ponadto podjęto działania popularyzatorsko-edukacyjne, przeprowadzono konkursy oraz działania upowszechniające świadomość krajobrazową i ekologiczną. Zadbano także o upowszechnienie inicjatywy w mediach społecznościowych.
Przykładowe „adoptowane” drzewka. Nowe nasadzenia są oznaczone tabliczką i odpowiednio zabezpieczone.
Wynik tej akcji jest imponujący ponieważ po łącznie trzech edycjach przeprowadzonych w latach 2021-2022 posadzono aż 80 młodych drzewek i jednocześnie uzupełniono wszystkie luki na alei z Leśnicy w kierunku Góry św. Anny. Posadzone są drzewa starych odmian, takich jak hedelfińska czy büttnera czerwona. Obecnie akcja została wstrzymana, ale jeśli z alei znikną kolejną drzewa to braki te będą uzupełniane tak aby zachować żywotność tego przyrodniczego zabytku.
Warto tutaj również dodać, że w 2024 r., po gruntownej przebudowie drogi powiatowej między Leśnicą i Lichynią 88 nowych drzew czereśniowych.
ZOBACZ FILM O AKCJI "RATUJEMY ALEJE CZEREŚNIOWE"
POZNAJ WYJĄTKOWE
ALEJE CZEREŚNIOWE WOKÓŁ GÓRY ŚW. ANNY
Aleje czereśniowe wokół Góry św. Anny to niezwykłe miejsca w Parku Krajobrazowym Góra Św. Anny. Miejsca te zaledwie przez kilka lub kilkanaście dni stają się istną perełką na tle pozostałych atrakcji turystycznych w okolicy.
Jest tak ponieważ najczęściej w drugiej połowie kwietnia korony drzew zostają obsypane pięknie pachnącymi kwiatami. Lokalny krajobraz nabiera innego wyrazu dzięki kwitnącym drzewom czereśni. To sprawia, że dla wielu osób to obowiązkowy przystanek w drodze na Górę św. Anny. Miejsca te przyciągają turystów, którzy przyjeżdżają tutaj z początkiem wiosny właśnie dla widoku kwitnących alei czereśniowych.